Return to Source

Je reist zelfstandig vanuit Brussel naar Kunming en wordt daar verwelkomd. De volgende ochtend start onze reis op Chinese bodem, fris en klaar voor de eerste dag samen.

Onze reis begint in Kunming, hoog op 1.900 meter, waar het klimaat zacht is en de lucht helder.

We wandelen naar de Yuantong-tempel, de oudste tempel van de stad. Hij ligt als een verborgen tuin tegen de berghelling. Bijzonder is dat drie boeddhistische stromingen hier onder één dak samenleven: de Mahayana-, de Theravada- en de Tibetaanse traditie. Op deze plek krijgen we een eerste, tastbare inleiding in de Chinese kijk op energie. We ontdekken hoe qi door het landschap en door het lichaam stroomt, en wat feng shui, drakenaders en de vijf elementen ons vertellen over harmonie tussen mens en natuur.

Daarna wandelen we verder naar het Cuihu-park, het kloppend hart van het dagelijkse leven in Kunming. Wilgen hangen over het water, ouderen spelen Chinees schaak, en op elke hoek wordt gezongen, gedanst of tai chi beoefend. We laten ons meevoeren door het ritme van de stad en kijken hoe gemeenschap hier gewoon deel is van het leven. We sluiten de dag af met een welkomstdiner rond een gedeelde tafel, waar we de Yunnanese keuken leren kennen: verse kruiden en de beroemde ‘over-de-brug-noedels’, een gerecht uit Kunming dat aan tafel wordt bereid in een gloeiend hete bouillon.

We beginnen de dag in het oude hart van Kunming, waar stenen straatjes, rode bakstenen muren en zwarte daken nog vertellen hoe de stad ooit was. We stappen binnen in historische binnenplaatsen, proeven van de eerste lokale lekkernijen en dwalen door de oude bloemen- en vogelmarkt, waar zangvogels, orchideeën en theepotten om aandacht vragen.

In de namiddag ontdekken we een heel ander Kunming: de stad van jonge kunstenaars, galerieën en ontwerpers. In oude fabrieksgebouwen en verborgen ateliers zien we hoe hedendaagse kunst hier een eigen stem vindt, gevoed door de kleuren en culturen van Yunnan.

Wanneer de avond valt, gaan we op culinaire ontdekkingstocht. Met een lokale gids trekken we langs eetstraten en markten. We proeven van Yunnanese barbecue boven open kolen en sluiten af met bloemencake en een kop Pu’er-thee. Zo leren we de “provincie van de planten” kennen via haar smaken.

Een korte vlucht brengt ons naar Dali, waar de Cangshan-bergketen als een muur boven het Erhai-meer uitrijst. In een theetuin op de flanken pluk je zelf de jonge bladeren, en leer je hoe ze gerold, geroosterd en geperst worden tot groene thee, een handeling die eeuwenoud is en verrassend meditatief. Later rijden we naar Xizhou, een duizend jaar oud Bai-dorp van wit gekalkte muren, geschilderde gevels en stille binnenhoven, waar de architectuur zelf vertelt hoe deze cultuur naar familie, gastvrijheid en het landschap kijkt.

Op vrijdagochtend daalt de hele streek af naar de markt van Shaxi: Bai- en Yi-vrouwen uit de bergen met manden vol kruiden, gedroogde paddenstoelen, handwerk en zaaigoed. Shaxi was ooit een halteplaats op de Tea Horse Road, en dat handelsverleden hangt nog in de houten arcades. In de namiddag trekken we naar Shibaoshan, waar boeddhistische rotsgrotten en kliftempels van meer dan 1.300 jaar oud in het zandsteen zijn uitgehouwen. De dag eindigt met de Bai-ceremonie van de drie koppen thee: bitter, zoet, nasmaak. Een beeld voor een mensenleven dat je hier niet uitgelegd krijgt maar proeft.

Baisha is de bakermat van het Naxi-koninkrijk, ouder en stiller dan Lijiang. In de Dabaoji-fresco's staan boeddhistische, taoïstische en Dongba-figuren letterlijk naast elkaar op één muur, een zeldzaam beeld van drie tradities die elkaar niet uitsluiten. We ontmoeten er een Dongba-priester, drager van het enige pictografische schrift ter wereld dat vandaag nog levend gebruikt wordt.

We sluiten af bij een traditionele Naxi-kliniek, waar de kruidendokter met polsdiagnose werkt en met planten die op de flanken van de Jade Dragon berg geplukt worden. Hij vertelt over de Naxi-kruidengeneeskunde en verwante heeltradities: hoe een plant gelezen wordt op smaak en temperament, hoe een recept wordt afgestemd op één persoon in plaats van op een diagnose, en hoe deze geneeskunde de mens ziet als deel van een groter, ademend geheel.

Vanuit het stenen dorp Yuhu vertrekken we te voet naar Ganheba, de droge rivierbedding onder de gletsjers van de Jade Dragon berg. Vijf tot zes uur wandelen door dennenbos en zomerweiden, tot het landschap opengaat op een breed bed van bleke stenen tussen besneeuwde toppen. Voor de Naxi is deze berg geen decor maar een levend wezen, de zetel van hun beschermgeest. Hoogte, vermoeidheid en onbekend terrein maken van deze dag ook een innerlijk laboratorium. Bij terugkeer is er optioneel een thermaalbad en massage.

De ochtend begint met een marktbezoek en een kookles bij Fancy thuis: kleine-pot rijstnoedels, wilde bergingrediënten en de bewaartechnieken waarmee Naxi-families de winter doorkomen. In de namiddag verkennen we de oude stad van Lijiang. Lijiang is toeristisch, en met reden: de stad staat sinds 1997 op de UNESCO-werelderfgoedlijst omdat haar achthonderd jaar oude stratenplan, houten Naxi-architectuur en middeleeuwse waterwerken uitzonderlijk gaaf bewaard zijn. Bergwater loopt via een vernuftig kanalensysteem door elke straat, tot aan de deur van elk huis. We wandelen er vroeg of laat op de dag, wanneer de bussen weg zijn, en gaan naar de Zwarte Drakenvijver met zicht op de berg.

Een bergweg langs de Jade Dragon berg brengt ons naar Wumu, honderdtwintig kilometer ten noorden van Lijiang en hoog boven de Yangtze-kloven. Geen winkels, geen toeristen, geen ruis: landbouw, kudden, huizen van steen en hout, en een uitzicht dat de hele dag verandert met het licht. De rest van de dag is vrij, en dat is een bewuste keuze, want stilte heeft tijd nodig.

Een stevige daaltocht brengt ons tot aan de oevers van de Yangtze, waar we met de boot stroomopwaarts door de kloven varen tussen wanden die honderden meters loodrecht oprijzen. Aan de overkant klimmen we te voet omhoog naar Baoshan, een ommuurd Naxi-dorp dat als een fort op een rotspunt boven de rivier gebouwd is, gesticht onder de Yuan-dynastie. De huizen staan tegen elkaar aan op de kale rots, met terrassen die zich naar beneden vouwen. 's Avonds terug naar Wumu voor een dorpsdiner.

Geen agenda, geen vertrekuur. Je volgt het ritme van het dorp: de terrassen, de paden langs de kloof, een gesprek dat vanzelf ontstaat, het lange gouden licht van de late namiddag over de Yangtze. Dit is de dag waarop de reis vaak pas echt binnenkomt.

We rijden naar Lugu Hu, een diepblauw bergmeer op 2.690 meter, omringd door beboste hellingen. Aan de oevers wonen de Mosuo, die een van de laatste matrilineaire samenlevingen ter wereld in stand houden: afstamming, huis en bezit gaan via de vrouwen, en de grootmoeder is het middelpunt van de familie. We logeren op het schiereiland Lige, dat het meer in steekt met water aan drie zijden.

Zonsopgang aan de oever, daarna steken we het meer over in een uitgeholde kano, de zogenaamde varkenstrog-boot die de Mosuo al eeuwen gebruiken. In Walabi bezoeken we een Tibetaanse kliniek, waar polsdiagnose en bergplanten de basis vormen van een geneeskunde die lichaam, geest en omgeving als één geheel behandelt. Daarna een beschermd matrilineair huis, gebouwd rond de kamer van de grootmoeder. We delen een maaltijd, bezoeken een weefatelier en bakken samen Mosuo-baba op de sintels.

Een reisdag terug naar Lijiang en vandaar met het vliegtuig naar Kunming. 's Avonds komen we een laatste keer samen rond een tafel vol gerechten uit Yunnan, met ruimte om even stil te staan bij al de indrukken die we hebben opgedaan.

Een vrije dag in Kunming: de bloemenmarkt van Dounan, winkelen in de lange, moderne winkelstraten van het centrum, of een dag wellness in een van de grote massage- en spacentra, om de reis zacht te laten landen. Daarna transfer naar de luchthaven voor de terugvlucht naar huis.

Wie langer in China wil blijven, is daar uiteraard vrij in. Beijing, een andere stad, of nog een paar dagen ergens ter plaatse: iedereen is vrij om China verder te verkennen.